Υπερπλασία ενδομητρίου

Τι είναι η υπερπλασία ενδομητρίου

Η υπερπλασία του ενδομητρίου είναι η πάχυνση και υπερβολική ανάπτυξη του εσωτερικού τοιχώματος της μήτρας (ενδομήτριο), λόγω ορμονικής ανισορροπίας.

Συνήθως σχετίζεται με παρατεταμένη δράση οιστρογόνων χωρίς την προστατευτική δράση της προγεστερόνης.

Τύποι υπερπλασίας

Η σύγχρονη ταξινόμηση (WHO) διακρίνει δύο βασικές κατηγορίες:

• Υπερπλασία χωρίς ατυπία

• Συνήθως καλοήθης
• Μικρός κίνδυνος εξέλιξης σε καρκίνο

• Υπερπλασία με ατυπία (ή EIN – Endometrial Intraepithelial Neoplasia)

• Προκαρκινική κατάσταση
• Αυξημένος κίνδυνος εξέλιξης σε καρκίνο ενδομητρίου

Η διάκριση αυτή είναι καθοριστική για τη θεραπεία.

Παράγοντες κινδύνου

Οι κυριότεροι παράγοντες περιλαμβάνουν:

• Ανωορρηξία (π.χ. σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών – PCOS)
• Παχυσαρκία
• Μακροχρόνια έκθεση σε οιστρογόνα χωρίς προγεστερόνη
• Θεραπεία με ταμοξιφαίνη
• Διαβήτης και μεταβολικό σύνδρομο
• Όψιμη εμμηνόπαυση ή πρώιμη εμμηναρχή

Συμπτώματα

Το βασικό σύμπτωμα είναι η ανώμαλη αιμορραγία από τη μήτρα:

• Ακανόνιστη περίοδος
• Παρατεταμένη ή αυξημένη αιμορραγία
• Αιμορραγία μεταξύ περιόδων
• Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση

Κάθε αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται άμεση διερεύνηση.

Διάγνωση

Η διάγνωση περιλαμβάνει:

• Διακολπικό υπερηχογράφημα (εκτίμηση πάχους ενδομητρίου)
• Υστεροσκόπηση (άμεση επισκόπηση της κοιλότητας)
• Βιοψία ενδομητρίου (απαραίτητη για επιβεβαίωση)

Η ιστολογική εξέταση είναι απαραίτητη για τη διάκριση με ή χωρίς ατυπία.

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση εξαρτάται από τον τύπο της υπερπλασίας και τα χαρακτηριστικά της γυναίκας.

• Υπερπλασία χωρίς ατυπία

Συνήθως αντιμετωπίζεται συντηρητικά:

• Προγεστερόνη (από το στόμα ή ενδομήτριο σπιράλ – LNG-IUS)
• Τακτική παρακολούθηση με βιοψία

Το ενδομήτριο σπιράλ με προγεστερόνη αποτελεί σήμερα μία από τις πιο αποτελεσματικές επιλογές.

• Υπερπλασία με ατυπία (EIN)

Αποτελεί προκαρκινική βλάβη.

• Θεραπεία εκλογής: ολική υστερεκτομή (σε γυναίκες που δεν επιθυμούν τεκνοποίηση)
• Εναλλακτικά (σε επιλεγμένες περιπτώσεις): συντηρητική θεραπεία με προγεστερόνη και στενή παρακολούθηση

• Επεμβατικές μέθοδοι

Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να εφαρμοστούν:

• Υστεροσκοπική αφαίρεση βλαβών
• Ενδομητρική εκτομή (ablation)

Δεν αποτελούν θεραπεία εκλογής για προκαρκινικές αλλοιώσεις.

Πρόγνωση

• Η υπερπλασία χωρίς ατυπία έχει πολύ καλή πρόγνωση
• Η υπερπλασία με ατυπία απαιτεί άμεση αντιμετώπιση λόγω κινδύνου καρκίνου

Με σωστή θεραπεία, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί σημαντικά.

Πότε να απευθυνθείτε στον γυναικολόγο

• Ακανόνιστη ή έντονη αιμορραγία
• Αιμορραγία μετά την εμμηνόπαυση
• Παρατεταμένη απουσία περιόδου
• Ιστορικό ορμονικών διαταραχών (π.χ. PCOS)