Ινομυώματα της μήτρας

Τι είναι τα ινομυώματα

Τα ινομυώματα, ή λειομυώματα, είναι καλοήθεις όγκοι του μυϊκού τοιχώματος της μήτρας. Μπορεί να είναι μονήρη ή πολλαπλά, μικρά ή μεγάλα, και εμφανίζονται συχνότερα κατά την αναπαραγωγική ηλικία. Πολλές γυναίκες έχουν ινομυώματα χωρίς να το γνωρίζουν, επειδή συχνά δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα.

Τύποι ινομυωμάτων

Τα ινομυώματα ταξινομούνται κυρίως με βάση τη θέση τους:

• Υποορογόνια: αναπτύσσονται προς την εξωτερική επιφάνεια της μήτρας
• Ενδοτοιχωματικά: αναπτύσσονται μέσα στο μυϊκό τοίχωμα της μήτρας
• Υποβλεννογόνια: προβάλλουν προς την ενδομήτρια κοιλότητα
• Μισχωτά: συνδέονται με τη μήτρα μέσω μίσχου

Η θέση τους είναι πολύ σημαντική, γιατί επηρεάζει τόσο τα συμπτώματα όσο και τη θεραπεία. Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα σχετίζονται συχνότερα με έντονη αιμορραγία και προβλήματα γονιμότητας, ενώ τα υποορογόνια προκαλούν συχνότερα πιεστικά συμπτώματα.

Συμπτώματα

Τα περισσότερα ινομυώματα είναι ασυμπτωματικά. Όταν προκαλούν ενοχλήσεις, τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• έντονη ή παρατεταμένη περίοδος
• αιμορραγία μεταξύ περιόδων
• πόνος ή βάρος χαμηλά στην κοιλιά
• συχνοουρία
• δυσκοιλιότητα
• πόνος στη σεξουαλική επαφή
• αναιμία λόγω αυξημένης απώλειας αίματος

Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επηρεάσουν τη γονιμότητα ή την έκβαση μιας κύησης, αλλά αυτό δεν συμβαίνει σε όλες τις γυναίκες με ινομυώματα.

Παράγοντες κινδύνου

Παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης ινομυωμάτων είναι:

• η αναπαραγωγική ηλικία
• το οικογενειακό ιστορικό
• η παχυσαρκία

Τα ινομυώματα αναπτύσσονται συνήθως στα χρόνια που τα επίπεδα οιστρογόνων είναι υψηλότερα και συχνά μικραίνουν μετά την εμμηνόπαυση.

Διάγνωση

Η βασική εξέταση για τη διάγνωση είναι το υπερηχογράφημα. Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να χρειαστούν επιπλέον εξετάσεις όπως:

• υδροϋπερηχογράφημα / sonohysterography
• υστεροσκόπηση
• μαγνητική τομογραφία

Οι εξετάσεις αυτές βοηθούν κυρίως όταν θέλουμε να δούμε με μεγαλύτερη ακρίβεια αν ένα ινομύωμα παραμορφώνει την ενδομήτρια κοιλότητα ή όταν σχεδιάζουμε επέμβαση.

Θεραπεία

Η θεραπεία εξαρτάται από:

• την ηλικία
• τα συμπτώματα
• το μέγεθος, τον αριθμό και τη θέση των ινομυωμάτων
• την επιθυμία για τεκνοποίηση

Δεν χρειάζονται όλα τα ινομυώματα θεραπεία. Όταν δεν προκαλούν συμπτώματα, συχνά αρκεί η παρακολούθηση.

Συντηρητική αντιμετώπιση

Σε γυναίκες με ήπια συμπτώματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν φάρμακα για τον έλεγχο της αιμορραγίας ή του πόνου, καθώς και ορμονικές θεραπείες για προσωρινή βελτίωση των συμπτωμάτων ή για σμίκρυνση των ινομυωμάτων πριν από επέμβαση. Δεν υπάρχει όμως μία φαρμακευτική λύση που να είναι ιδανική για όλες τις γυναίκες ή να εξαφανίζει μόνιμα τα ινομυώματα.

Χειρουργική και επεμβατική θεραπεία

Όταν τα συμπτώματα είναι έντονα ή όταν επηρεάζεται η γονιμότητα, μπορεί να προταθεί:

• Υστεροσκοπική αφαίρεση για υποβλεννογόνια ινομυώματα
• Ινομυωματεκτομή για διατήρηση της μήτρας
• Υστερεκτομή σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όταν δεν υπάρχει επιθυμία τεκνοποίησης ή όταν άλλα μέσα δεν είναι κατάλληλα
• Εμβολισμός μητριαίων αρτηριών σε ορισμένες ασθενείς

Η επιλογή εξαρτάται από το αν η γυναίκα θέλει να διατηρήσει τη μήτρα της και από το είδος των ινομυωμάτων.

Ινομυώματα και γονιμότητα

Τα ινομυώματα μπορούν να επηρεάσουν τη γονιμότητα, αλλά δεν είναι η συχνότερη αιτία υπογονιμότητας. Τα υποβλεννογόνια ινομυώματα και ορισμένα μεγάλα ινομυώματα που παραμορφώνουν την ενδομήτρια κοιλότητα έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να επηρεάσουν τη σύλληψη ή να σχετίζονται με αποβολές. Για αυτό, πριν αποδοθεί η υπογονιμότητα στα ινομυώματα, χρειάζεται πλήρης γονιμολογικός έλεγχος.

Ινομυώματα και κύηση

Πολλές γυναίκες με ινομυώματα έχουν φυσιολογική εγκυμοσύνη. Σε ορισμένες περιπτώσεις, όμως, μεγάλα ή δυσμενώς τοποθετημένα ινομυώματα μπορεί να σχετίζονται με πόνο, πιεστικά φαινόμενα ή μαιευτικές επιπλοκές. Η αντιμετώπιση στην εγκυμοσύνη είναι συνήθως συντηρητική και εξατομικευμένη.

Κίνδυνος κακοήθειας

Τα ινομυώματα είναι σχεδόν πάντα καλοήθη. Το σημαντικό σημείο εδώ είναι ότι το λειομυοσάρκωμα είναι σπάνιος και ξεχωριστός κακοήθης όγκος του μυομητρίου· δεν αντιμετωπίζεται σήμερα ως «συνηθισμένη κακοήθης εξαλλαγή» ενός απλού ινομυώματος. Η ταχεία αύξηση μιας μάζας, ειδικά μετά την εμμηνόπαυση, χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση, αλλά από μόνη της δεν αρκεί για διάγνωση κακοήθειας.

Πότε να απευθυνθείτε στον γυναικολόγο

• έντονη ή παρατεταμένη περίοδος
• αναιμία ή εύκολη κόπωση
• πόνος ή πίεση στην πύελο
• συχνοουρία ή δυσκοιλιότητα
• δυσκολία σύλληψης
• ταχεία αύξηση κοιλιακού όγκου ή νέο εύρημα μετά την εμμηνόπαυση

Ο Κος Θ. Ζαμπέτογλου συμμετείχε ενεργά στο παγκόσμιο συνέδριο λαπαροσκοπικής χειρουργικής στις Βρυξέλλες το 2014 και πρωτοτύπησε παρουσιάζοντας τη δυνατότητα αφαίρεσης ευμεγέθους οπίσθιου τραχηλικού ινομυώματος (11 cm), σε γυναίκα 43 ετών, δίχως την ανάγκη αφαίρεσης της μήτρας.